İbadethanenin Statüsü: Ziyaretgâh
Adres: İlyas Köyü, Amasya
İl: Amasya
İlçe: Merkez
Köy: İlyas Köyü
Yetkili Kişi Adı, Soyadı, Telefon:
Telefon:
E Mail: —
Web Sitesi: —
Verilen Hizmetler: Ziyaretgâh
İlyas Baba Türbesi, Amasya Merkez’e bağlı İlyas Köyü’nde, şehir merkezine yaklaşık 17 kilometre uzaklıkta ve Turhal yolu üzerinde yer almaktadır. Köy, günümüzde karma nüfuslu olmakla birlikte, yaklaşık bir yüzyıl önce tamamen Alevi yerleşimiydi. Zamanla farklı bölgelerden gelen yeni yerleşimciler nedeniyle Alevi nüfus oranı azalmıştır.
Bölge halkı, Babailik İsyanı’nı başlatan Baba İlyas-ı Horasani’nin mezarının burada bulunduğuna inanmaktadır. Her ne kadar Amasya şehir merkezinde de Baba İlyas’a ait bir makam bulunsa da İlyas Köyü’ndeki bu türbe onun gerçek mezarı kabul edilmekte ve hem tarihsel hem de inançsal olarak büyük saygı görmektedir.
Türbe, köyün yerleşim alanının yaklaşık bir buçuk kilometre yukarısında, ahırların ve evlerin bittiği noktada, yüzlerce yıllık meşe ağaçlarının oluşturduğu doğal bir koruluk içinde yer alır. Türbeli alan yaklaşık bir dönüm büyüklüğündedir; ancak etrafındaki koruluk çok daha geniş bir alana yayılır. Köyün su deposu da tam türbenin arka tarafında konumlanmıştır.
Doğal çevre yemyeşil, ağaçlarla gölgelenmiş ve ziyaret için oldukça sakin bir atmosfere sahiptir. Burası köy halkı tarafından hem ibadet hem de toplu etkinlikler için kullanılan bir inanç ve sosyalleşme alanıdır.
İlyas Baba Türbesi altıgen formda küçük bir yapıdır ve yalnızca sandukayı kapsayacak şekilde inşa edilmiştir. Sanduka sıradan bir dörtgen mezardır ve sarıklı bir mezar başı bulunmaz. Sanduka üzeri yeşil örtüyle örtülüdür. Türbenin içine girilmez; dışarıdan dua edilmesi amacıyla sandukanın yalnızca görülebilmesi için üç cephesinde demir parmaklıklar bulunur. Sandukanın karşısında hece ölçüsüyle yazılmış bir şiir yer almaktadır.
Türbede Hz. Ali ve Oniki İmam temsillerine yer verilmemiştir.
Türbenin yanında iki katlı bir yapı bulunmaktadır:
- Alt kat: Kurban kesenlerin adaklarını pişirdiği ve yemeklerin servis edildiği mutfak alanıdır.
- Üst kat: Mescit olarak kullanılmaktadır.
Bunlara ek olarak, demir makaslı alüminyum çatı sistemiyle örtülmüş geniş bir açık alan da vardır. Bu bölüm toplu yemeklerin yenildiği, tören ve anma etkinliklerinin düzenlendiği sosyal alan olarak işlev görmektedir.
İlyas Baba Türbesi, hem Alevi hem Sünni halk tarafından ziyaret edilmektedir. Türbe, adak adama, dua etme ve özellikle şifa dileme amacıyla sıkça ziyaret edilir. Köylüler arasında Baba İlyas’ın koruyucu, aracı ve dua kabul eden bir veli olduğuna inanılmaktadır.
